Winterdepressie

Lichttherapie is de oplossing tegen winterdepressie. In de zomer voelt u zich goed, maar zodra de blaadjes in het najaar van de bomen beginnen te vallen laat het lichaam u in de steek. Moeheid, weinig energie, somberheid, een grote behoefte aan slapen, gewichtstoename door een toegenomen behoefte aan calorierijk voedsel zijn enkele kenmerkende symptomen van een winterdepressie (SAD, Seasonal Affective Disorder) Voor veel mensen is dit een jaarlijks terugkomend fenomeen.

Meer dan een 500.000 mensen in Nederland hebben jaarlijks van een winterdepressie. Het aantal mensen met een sub-syndromale winterdepressie is nog vele malen groter. Een sub-syndromale winterdepressie noemt ook wel een winterdip of herfstblues. U ervaart hierbij niet alle symptomen van een winterdepressie. De symptomen die echter wel aanwezig zijn kunnen een vervelende impact op uw psychische en/of lichamelijke welbevinden. Met name vermoeidheid is een klacht waar veel mensen in de winter over klagen. Een winterdip is dus een mildere vorm van een winterdepressie.

Een winterdepressie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Symptomen winterdepressie

Als de volgende symptomen u met name in het najaar en winter bekend voorkomen, is de kans aanwezig dat u een winterdepressie heeft.

  • (Aanhoudende) vermoeidheid.
  • Overmatige behoefte aan slaap.
  • Somberheid, je depressief voelen.
  • Concentratieproblemen.
  • Veel slapen en toch niet uitgerust wakker worden.
  • Passiviteit, apathie.
  • Prikkelbaar, agitatie.
  • Toegenomen eetlust (m.n. koolhydraat voedsel als pasta en chocolade)
  • Gewichtstoename, soms wel 4 tot 6 kilo.
  • Verminderde behoefte aan sex en intimiteit.
  • Minder behoefte aan sociale contacten.

Het is kenmerkend aan een winterdepressie dat de klachten in het voorjaar weer verdwijnen.

Oorzaken winterdepressie

Wetenschappers menen dat een winterdepressie wordt veroorzaakt door een tekort aan licht, waardoor de biologische klok van het lichaam ontregelt raakt. Omdat de dagen korter en donkerder zijn loopt de biologische klok van het lichaam niet meer gelijk met de natuurlijke dag- en nachtritme. Het gevolg is dat het lichaam een aantal biologische processen in het lichaam niet meer goed regelt. Het lichaam zal op verkeerde tijden een aantal stofjes in het lichaam juist stoppen of juist activeren. En als u deze stofjes op dat moment van de dag niet nodig heeft kan zich dit uiten in gezondheidsklachten.

De aanmaak van melatonine is een goed voorbeeld. Melatonine is een slaaphormoon. Dit heeft u lichaam in de avond en nacht nodig om makkelijk te kunnen inslapen en doorslapen. Bij veel mensen met een winterdepressie maakt het lichaam extra hoeveelheden van dit slaaphormoon aan. Normaliter wordt de productie van dit slaaphormoon in de ochtend, onder invloed van voldoende daglicht gestopt. Omdat de dagen in de winter korter en donkerder zijn, wordt bij veel mensen deze productie in de ochtend niet gestopt. Hierdoor hebben deze mensen ook overdag dit slaaphormoon in het lichaam. Dit hoort uiteraard niet en zorgt voor een aanhoudend vermoeid gevoel. Ook een dutje doen in de middag biedt geen oplossing. Zo lang dit slaaphormoon overdag in het lichaam wordt aangemaakt, behoudt men dat vermoeide gevoel.

Volgens wetenschappers kan een ontregelde biologische klok en de aanwezigheid van te veel melatonine in het lichaam ook de productie van andere activatiehormonen en neurotransmitters negatief beïnvloeden. Deze stoffen, zoals serotonine en noradrenaline heeft men overdag juist nodig om goed te kunnen presteren, actief te kunnen zijn. Ook hebben deze neurotransmitters een grote invloed op uw stemming.

Behandeling winterdepressie met o.a. lichttherapie

Het is kenmerkend aan een winterdepressie dat de klachten in het voorjaar weer verdwijnen. Veel mensen met een winterdepressie en/of winterdip ervaren echter zoveel gezondheidsklachten, dat zij hiervoor hulp zoeken. Een winterdepressie is in het algemeen goed te behandelen.

lichttherapie

Met name lichttherapie is een populaire behandeling. Onderzoeken hebben onomstotelijk de effectiviteit van lichttherapie bij winterdepressie aangetoond. Bij lichttherapie wordt men zo snel mogelijk na het ontwaken in de ochtend blootgesteld aan intens licht. Via de ogen wordt een signaal doorgegeven aan het deel van de hersenen waar de biologische klok van het lichaam zich bevindt. Het lichaam reageert hierop alsof het een zonnige zomerdag is. Het gevolg is dat de biologische klok van het lichaam weer gelijk zal lopen aan het natuurlijke ritme van de dag. Zoals het hoort.

Antidepressiva

Onderzoeken tonen aan dat een winterdepressie ook behandeld kan worden met antidepressiva. Deze medicijnen beïnvloedt de beschikbare hoeveelheid neurotransmitters in het lichaam. Neurotransmitters zijn nauw betrokken bij de prikkeloverdracht van signalen in de hersenen en hebben hierdoor grote invloed op onder andere uw stemming. Een nadeel van antidepressiva zijn de mogelijke bijwerkingen. Ook kan het enkele weken duren voordat men daadwerkelijk een positieve werking ervaart van het medicijn.

Sint Janskruid

Er zijn mensen die hun winterdip willen bestrijden met Sint Janskruid (Hypericum). Er zijn geen onderzoeken beschikbaar die de effectiviteit van Sint Janskruid bij winterdepressie duidelijk aantonen. Wel zijn er onderzoeken beschikbaar die een bepaalde effectiviteit laten zien bij een niet-seizoensgebonden winterdepressie. Wel is inmiddels duidelijk dat er ook nadelen verbonden zijn aan dit middel. Zo worden er regelmatig bijwerkingen gerapporteerd en kan het middel gevaarlijke interacties geven met andere medicijnen en voedingsmiddelen. Raadpleeg daarom altijd uw huisarts voor u een behandeling met Sint Janskruid overweegt.

Psychotherapie

Psychotherapie is niet een gebruikelijke behandeling bij een winterdepressie. Toch kan men hiervoor kiezen als aanvulling op bijvoorbeeld een behandeling met lichttherapie. Een reden om dit te doen is bijvoorbeeld te leren omgaan met een jaarlijks terugkerende winterdepressie.

Klik hier voor meer informatie over lichttherapie bij winterdepressie